Historie
Fabriek
Monark, onder andere de fabrikant van de Monarscoot, is een oude gerenommeerde
fabriek, die in 1907 door grondspeculant Birger Svensson in Varberg (Zweden)
werd gesticht. Geleidelijk groeit de fabriek uit tot een compleet concern, dat
in 1944 verdeeld wordt over drie zoons. Tage, Thor en Lennart Svensson.
|
|
|
|
De centrale Monarkfabriek te Varberg (Zweden 1944) |
Grondlegger: Birger Svensson |
Wetswijzigingen
In 1952 vindt een belangrijke wetswijziging plaats in Zweden. Voortaan mag
je zonder rijbewijs op een fiets met hulpmotor rijden, zolang je maar niet
harder gaat dan 30 kilometer per uur. Er werden nog meer technische beperkingen
opgeheven. Voortaan mocht de motor deel uitmaken van het ontwerp van een
'Moped'. Dat was voor fabrikanten en importeurs het sein om de bromfiets
populair te maken. Vanaf dat jaar stegen de verkopen spectaculair, want nu werd
een brommer voor veel mensen echt leuk.
Belangrijker
Vanaf 1953 werden bromfietsen in Zweden steeds belangrijker. Een
belangrijke reden was dat de Zweden het 'goed' hadden. Terwijl wij Nederlanders
nog aan de na-oorlogse wederopbouw bezig waren, had bijna iedere Zweed een auto.
In dat klimaat van 'luxe' paste een brommer.Op het
blok na werden bijna alle onderdelen in eigen huis gemaakt. Het ging zo goed dat
de fabricage van motorfietsen in Zweden werd stopgezet.
Vanaf 1953 werden er diverse modellen door Monark op de
markt gebracht.
Wij beperken ons op deze site tot de Monarscoot.
1957
In 1957 komt naast de eerder genoemde modellen het nieuwe paradepaard uit:
de Monarscoot. Uitgebreid plaatwerk over het achterwiel en het motorblok.
Het
JLO-
pianoblok is nog wel zichtbaar achter het standaard kniescherm. De voorvering wordt
verzorgd door een Amerikaans vormgegeven schommelarmvork en rubbervering uit de
eigen fabriek in Varnamo. Boven het wiel een diep, tweekleurig voorspatbord. De
halve buddyseat heeft te maken met de wet: er mag in Zweden niet met een
passagier gereden worden. Vandaar dat op de meeste Zweedse reclameafbeeldingen
uitsluitend modellen met een halve buddyseat zijn afgebeeld. Het zou anders
prima gekund hebben. Onder de opklapbare buddy zit de benzinetank, dus voor de knieën
is voldoende ruimte.

Zweedse reclame-uiting
De Monarscoot in Nederland
In 1959 wordt de interesse in Nederland gewerkt voor de Monarscoot. Zwaar
van bouw en hier gezien als comfortabel werkpaard. Terwijl in Zweden juist
aansluiting met de Amerikaanse overdaad gezocht was bij het ontwerpen van
de brommer.
In Nederland was de Monarscoot een redelijk zeldzame verschijning in zijn
eigen tijd.
Als je al een 'scooterbrommer' zag was het meestal een Flandria of Avaros
Kingline. Vanuit het nu bekeken is dat wel te verklaren, want zo'n Zweed was in
zijn tijd nieuw knap aan de prijs. De firma Westor uit Amsterdam biedt de Monarscoot aan
voor 790 gulden.
Ter vergelijking: een Kingline kostte minder dan 700 piek...............
Niettemin werd de Monarscoot in Nederland redelijk aan de man gebracht,
want de kwaliteit was onberispelijk. Monark en Monarscoot waren in Nederland
bijna twee dezelfde begrippen, maar de vele overige modellen van het merk werden
in Nederland vrijwel niet verkocht.
Knäckebröd
In 1961 wordt de Monarscoot gemoderniseerd. De weelderige schommelarm wordt
ingeruild voor een fraai gemaakte en even fraai in het voorspatbord gebouwde
telescoopvork. Dit gaf aanzienlijk meer comfort en het 'uitdrogen' en
'uitscheuren' van de rubberen onderdelen behoorden hiermee ook tot het
verleden.
De motor wordt door het nieuwe plaatwerk nu wel volledig omhuld.
We zien nu ook echte treeplanken. Speciaal daarvoor zijn er minieme, ronde
pedaaltjes gemaakt, zodat toch aan de wettelijke eis (je moet kunnen
fietsen) voldaan wordt. Gewone pedalen zouden immers klem komen te zitten op de
treeplanken.
De meeste monarscoot modellen werden
uitgerust met een ILO Piano blok maar de modellen die gefabriceerd zijn in het
jaar 1964 hadden bijna allemaal een Husquarna "Flinta" or "E"
blok. Van 1967 tot en met 1969 maakte men gebruik van een Sachs motorblok.
Vanaf 1961 vonden nog een aantal
belangrijke wetswijzigingen in Zweden plaats: het starten door middel van de
voetpedalen werd vervangen door een zgn kick-starter. Ook werd de maximum
snelheid verhoogd. En rond de jaren 1963 - 1964 werd het in Zweden wettelijk
verplicht om remlichten te voeren.
Tot 1969 bleef de Monarscoot in Nederland leverbaar.
Ondertussen was er in Zweden geen droog knäckebröd meer te verdienen aan de
produktie van bromfietsen en de produktie ervan werd in 1969 gestaakt. De
monarscoot was vanaf dat moment ook niet meer in Nederland leverbaar. Daarna werd door
de firma Monark wel de
motorproductie weer op gang gebracht.
(begin v/d pagina) (hoofdpagina) (volgende pagina)